Modern Spoken Cambodian – Lesson 11

LESSON 11. GETTING DRESSED
A. DIALOGUE
[Tape 19]
ក្រោក
ឡើង
ណា៎
ភ្លឺ
១. ហេ ក្រោក​ឡើង​ណា៎ ! ភ្លឺ​ហើយ !
ធ្មេញ
ពេទ្យធ្មេញ
២. នឹង​ហើយ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំ​ត្រូវ​ទៅ​ពេទ្យធ្មេញ​ម៉ោង​ប្រាំបី​កន្លះ ។
រៀបចំ
ខ្លួន
ឲ្យ
ឆាប់
ឲ្យ​ឆាប់
ទៅ
៣. អញ្ជើញ​រៀបចំ​ខ្លួន​ឲ្យ​ឆាប់​ទៅ !

អ្វី​ខ្លះ
ថ្ងៃនេះ

៤. នី​ឯង​ធ្វើ​អ្វីខ្លះ​ថ្ងៃនេះ ?

ចៅហ្វាយ

៥. ខ្ញុំ​ត្រូវ​ទៅ​ញ៉ាំ​បាយ​ជាមួយ​ចៅហ្វាយ​ខ្ញុំ​នៅ​ថ្ងៃត្រង់ ។
ស្លៀក
ពាក់
ស្លៀក​ពាក់
ស្អាតបាត
៦. អញ្ចឹង​ស្លៀក​ពាក់​ឲ្យ​ស្អាតបាត​ទៅ !
ខោ
ខោអាវ
បោក
អ៊ុត
បោកអ៊ុត
ហាង​បោកអ៊ុត
៧. នឹងហើយ តែ​ខ្ញុំ​មិនទាំន​យក​ខោអាវ​មក​ពី​ហាង​បោកអ៊ុត​ផង ។
មានតែ
ចាស់
៨. អញ្ចឹងមានតែ​ស្លៀក​ខោ​ចាស់ ។
កោរ
ពុកមាត់
៩. ខ្ញុំ​ទៅ​កោរ​ពុកមាត់​សិន ។
ងូត
ងូតទឹក
១០. ព្រឹកនេះ​ណែល​ឯង​ងូតទឹក​ទេ ?
ខ្ជិល
លុប
មុខ
១១. ខ្ញុំ​ខ្ជិល​ងូតទឹក​ណាស់​ថ្ងៃនេះ គ្រាន់តែ​លុប​មុខ​ទេ ។
ចាំ
ច្រាស
ដុស
ច្រាសដុសធ្មេញ
អា
អាណា ?
អាណាមួយ ?
១២. ណែល​ចាំ​ទេ ច្រាសដុសធ្មេញ​របស់​ខ្ញុំ​អាណាមួយ ?
របស់​នី​ឯង
ពណ៌
ខៀវ
ពណ៌​ខៀវ
របស់​ខ្ញុំ
ក្រហម
ពណ៌​ក្រហម
១៣. របស់​នី​ឯង​ពណ៌​ខៀវ របស់​ខ្ញុំ​ពណ៌​ក្រហម ។
ថ្នាំ
ថ្នាំដុសធ្មេញ
១៤. ថ្នាំដុសធ្មេញ​នេះ​ជិត​អស់​ហើយ ។
ថ្មី
១៥. ត្រូវ​ទិញ​ថ្មី​ទៀត ។
ជួយ
ហុច
សាប៊ូ
កន្សែង
ជូត
កន្សែងជូតខ្លួន
១៦. ជួយ​ហុច​សាប៊ូ​ហើយនិង​កន្សែងជូតខ្លួន​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ផង ។
ណេះ
ប្រញាប់
ធ្វើខ្លួន
១៧. ណេះ ណែល​ឯង​ប្រញាប់​ធើ​ខ្លួន​ទៅ​ណា៎ ។
កក់
១៨. ខ្ញុំ​ចង់​ងូតទឹក​ហើយ​កក់​សក់​ផង ។
ស្រោម
ជើង
ស្រោមជើង
សុទ្ធតែ
ក្រខ្វក់
១៩. ស្រោមជើង​ខ្ញុំ​សុទ្ធតែ​ក្រខ្វក់​ទាំងអស់ ។
២០. នី​ឯង​ពាក់​ស្រោមជើង​លេខ​ប៉ុន្មាន ?
២១. លេខ​៣០ ។
ខ្ចី
គូ
២២. ខ្ញុំ​ខ្ចី​មួយ​គូ​មក​បាន​ទេ ?
២៣. មានអី យក​ទៅ !
ថត​ទូ
២៤. នៅ​ក្នុង​ថតទូ ។
ស
ចង
ក្រាវាត់
បៃតង
ខ្ចី
បៃតងខ្ចី
២៥. អរគុណ ។ ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំ​ពាក់​អាវ​ស​ហើយនិង​ចង​ក្រាវាត់​បៃតងខ្ចី ។
សម
ចាស់
ខៀវ​ចាស់
២៦. ហេ ក្រាវាត់​ពណ៌​អី​សម​នឹង​អាវ​ខៀវចាស់​នេះ ។
ឈាម
ជ្រូក
ឈាមជ្រូក
អា​ឈាមជ្រូក
២៧. អា​ឈាមជ្រូក​នេះ​សម​ហើយ ។
២៨. យី ណែល​ឯង​ស្លៀកពាក់យូរ​ណាស់ !
ចាំ
សិត
២៩. ចាំ​មន្តិច ខ្ញុំ​សិត​សក់​សិន ។
ប្រេង
លាប
ប្រេងលាបសក់
៣០. អូ ប្រេងលាបសក់​ខ្ញុំ​អាស់​ហើយ ។

Color Terms
ពណ៌​ក្រហម (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) red to orange (non-ខៀវ​)
ពណ៌​ខៀវ (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) blue to green (non-ក្រហម​)
ពណ៌​បៃតង (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) green
ពណ៌​លឿង (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) yellow
ពណ៌​ស៊ី​ជម្ពូ (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) pink
ពណ៌​ស្វាយ (ចាស់/ខ្ចី) (dark/light) purple
ពណ៌​ខ្មៅ black
ពណ៌​ស white
ពណ៌​ប្រផេះ grey
ពណ៌​ស៊ុកូឡា brown (chocolate)
ពណ៌​មាស gold
ពណ៌​ស្លា​ទុំ orange (ripe areca-nut)
ពណ៌​ឈាមជ្រូក maroon (pig’s blood)
ពណ៌​ផ្ទៃមេឃ sky-blue (surface of the sky)

រៀនអក្សរខ្មែរ

From the Khmer Books Centre forum:

http://rapidshare.com/files/66244836/Khmer_Learning_Book__1.pdf

A school primer for writing the Khmer alphabet. Includes reading passages, songs, vocab lists (all in Khmer – no translations).

មែន​ទេហ្ន៎ ?!

ហ្ន is one of the many exclamatory particles used in Khmer. Quoting sealang again:
(note the variant spellings)

ហ្ន nɑɑ 1 i exclamation expressing amazement or stupefaction look, look there (2) nah, nəh 1 fp hortatory final particle soliciting agreement or compliance ហ្ន៎, {ន៏}

and this is basically what it is, it’s something you put at the end of statements when you expect the other person to agree with you:

អញ្ចឹង​ហ្ន៎ ?
añcəŋ nââ
Isn’t it so? (lit. “ thus nââ?” )

មែន​ទេ​ហ្ន

mêên tee nââ

It’s true ain’t it? or It’s true, huh?

(According to my source it can also sound a bit rude, so be careful with this one)

Modern Spoken Cambodian – Lesson 10

If you’ve made it this far no doubt you’ll already have learned a fair bit of the alphabet. Even for those of you who haven’t, it’s really a good idea to avoid transliteration as much as possible and learn from the very start to associate sounds with symbols. As លោកគ្រូ Frank Smith says in the introduction to his textbook (which does not use any transcription whatsoever):

By using your own phonetic system you’ll only be using a crutch that impedes your full learning of the Khmer alphabet, plus you’ll probably be reinforcing your own mistakes in hearing and speaking Khmer. The Khmer alphabet is the best system on this planet for representing the sounds of the Khmer language, so why not use it from day one?

And I concur wholeheartedly, so henceforth I will be doing away with this crutch.

* * *

LESSON 10. GETTING A ROOM AT A HOTEL
[Tape 17]
A. DIALOGUE

១. សូមទោសលោក មានផ្ទះសំណាក់នៅជិតនេះទេ?
ផ្លូវ
ព្រះបាទ
មុនីវង្ស
ព្រះបាទមុនីវង្ស
ផ្លូវព្រះបាទមុនីវង្ស
២. បាទ លោកដើរទៅតាមផ្លូវព្រះបាទមុនីវង្សនេះ។
សណ្ឋាគារ
មនោរម្យ
សណ្ឋាគារមនោរម្យ
៣. លោកនឹងឃើញសណ្ឋាគារមនោរម្យនៅខាងស្ដាមដៃ។
ច្លង
ថ្នល់
សុខាល័យ
សណ្ឋគារសុខាល័យ
៤. បើលោកច្លងថ្នល់ នឹងឃើញសណ្ឋគារមួយទៀត ឈ្មោះសណ្ឋគារសុខាល័យ។
ថោក
៥. សណ្ឋគារទាំងពីរនោះ តើសណ្ឋគារណាថ្លៃថោកជាង?
ប្រហែល
ប្រហែលៗគ្នា
៦. សណ្ឋគារទាំងពីរនោះថ្លៃប្រហែលៗគ្នា។
៧. សូមអរគុណ។
[At the Hotel]
ស្អាត
៨. សណ្ឋគារនេះស្អាតល្អណាស់។
អើ
៩. អើ ស្អាតមែន។
[To the Clerk]
បន្តប់
១០. មានបន្ទប់ទំនេរទេ?
១១. បាទ មាន។
គ្រែ
១២. លោកត្រូវការបន្ទប់ដែលមានគ្រែមួយឬគ្រែពីរ?
បន្ទប់ទឹក
១៣. យើង​ចង់​បាន​បន្ទប់ដែល​មាន​គ្រែ​ពីរ ហើយនិង​បន្ទប់ទឹក​ផង ។
ពិសា
១៤. លោកពិសា​បាយ​នៅ​នេះ​ឬ ?
ព្រឹក
បាយព្រឹក
១៥. យក​តែ​បាយព្រឹក​ទេ ។
ទាំង
១៦. បាទ មួយ​ថ្ងៃ​ថ្លៃ​មួយ​រយ​រៀល​គិត​ទាំង​បាយព្រឹក​ផង ។
អាទិត្យ
ចុះ
ជូន
១៧. បើ​លោក​នៅ​មួយ​អាទិត្យ ខ្ញុំ​នឹង​ចុះ​ថ្លៃ​ជូន ។
មិនបាច់​ទេ
ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍
១៨. មិនបាច់​ទេ យើង​ត្រូវ​ចេញ​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍ ។
ថ្ងៃ​ចន្ទ
១៩. ថ្ងៃនេះ​គឺ​ថ្ងៃ​ចន្ទ ។
ដូច្នេះ
២០. ដូច្នេះ លោក​នៅ​បី​ថ្ងៃ មែនទេ ?
២១. នឹង​ហើយ ។
២២. យើង​ទៅ​មើល​បន្ទប់​សិន​បាន​ទេ ?
២៣. សូម​អញ្ជើញ ។
បោយ
នាំ
លេខ
២៤. បោយ នាំ​លោក​ទៅ​មើល​បន្ទប់​លេខ​ពីរ​រយ​ដប់ពីរ ។
ខាង​នេះ
២៥. អញ្ជើញ​មក​ខាង​នេះ ។
ទូលាយ
បង្អួច
២៦. បន្ទប់​នេះ​ទូលាយ​ល្អ ហើយ​មាន​បង្អួច​ពីរ​ផង ។
ជ្រុង
២៧. បន្ទប់ទឹក​នៅ​ជ្រុង​នេះ ។
ទ្វារ
ឲ្យ
ផង
២៨. បើក​ទ្វារ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ផង ។
ម៉េច
សុខចិត្ត
២៩. ម៉េច ជួន​សុខចិត្ត​យក​បន្ទប់​នេះ​ទេ ?
មាន​អី ?
៣០. មាន​អី ?
ខាងក្រោម
៣១. មក​ចុះ​ទៅ​ខាងក្រោម​សិន ។
ដាក់
ក្នុង
៣២. ខ្ញុំ​នឹង​យក​អីវ៉ាន់​លោក​ទៅ​ដាក់​ក្នុង​បន្ទប់ ។
ភ្ញាក់
ព្រលឹម
ពី​ប្រលឹម
៣៣. ស្អែក យើង​ត្រូវ​ភ្ញាក់​ពី​ប្រលឹម ។
ដាស់
៣៤. ដាស់​យើង​ម៉ោង​ប្រាំពីរ​ផង​បាន​ទេ ។
៣៥. បាទ មាន​អី ។

The Days of the Week

Sunday ថ្ងៃអាទិត្យ
Monday ថ្ងៃចន្ទ
Tuesday ថ្ងៃអង្គារ
Wednesday ថ្ងៃពុធ
Thursday ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍
Friday ថ្ងៃសុក្រ
Saturday ថ្ងៃសៅវ៍

Mistakes

Mistakes are normal; mistakes are human. Mistakes are bound to happen when learning a foreign language, especially one so very different from your own.

To be sure, native speakers of Khmer themselves also make mistakes (with all the silent letters, sound-alike words, alternate spellings etc etc. it’s no wonder – វិទ្យា vs វិជ្ជា seems to cause some problems) but there are some that are very typical of foreigners (Khmer Language Learning Guidelines gives some more common ones). So I’ve decided to start a new series of posts pointing out these mistakes, which will hopefully help some other learners avoid them from the very start.

1. The pronunciation of final k (ក/គ/etc) and ŋ (ង) after vowels ae (អែ) ei (អេ) ee (អ៊េ) ii (អ៊ី)
Typically foreigners will pronounce words like ចេក ceik (“ banana” ) and មីង miiŋ (“ aunt” ) ស្អែក s’aek (“ tomorrow” ) and so on as they are written. But in fact they are pronounced ceic/miiñ/s’aec, and so on:
អែង aeŋ aeñ អេង eiŋ eiñ អ៊េង eeŋ eeñ អ៊ីង iiŋ iiñ

អែក aek aec អេក eik eic អ៊េក eek eec អ៊ីក iik iic

None of the textbooks (apart from a very brief note in Huffman) mention this but it’s very important nonetheless.

And this is not just a formal vs colloquial thing – even singers and tv announcers pronounce it this way.

2. នឹង vs និង (nıŋ)

nıŋ is a very versatile word that has a number of different uses. The problem is that it is actually two words, pronounced alike but written differently.

To be honest, I’m still not quite sure about this one. In the green Huffman book and in Colloquial Cambodian នឹង is used exclusively. In newer books និង is also used but no clear rule is given. Looking in dictionaries adds to the confusion; looking up និង in the Hippocrene Cambodian-English English-Cambodian dictionary one gets:

និង to be still stagnant

As for នឹង:

នឹង to be still, static, stable, stagnant, by, by means of; with; will

Looking for “ and” (one of the most common uses of this word) in the English-Cambodian section gives you នឹង and ហើយនឹង .

Looking on sealang would seem to clear things up:

និង nɨŋ 1 conj and (sometimes confused with {នឹង} )

For នឹង :

នឹង nɨŋ 1 prenp with, by (means of); for; against; from; (attached) to; as មិន​ងាយ​នឹងចោរលួចបានឡើយ It’s not easy for a thief to steal. នឹងកាំបិត with a knife 2 adj to be fixed, steady, firm, stable, still, stagnant, unchanging; to be balanced, in equilibrium

So far, so good, but then one comes to 3:

3 pvp future tense marker; will, about to ({នឹង​} is often written for {និង​} and vice versa)

But that’s not all, looking for haəy nıŋ turns up:

ហើយនឹង
haǝy nɨŋ
1 and (followed by the last in a series).

ហើយនិង
haǝy nɨŋ
1 and (followed by the last in a series), with

(The first reference is from 1977, the second from 1997. Seems some spellings have changed in 20 years…)

To further confuse things it appears that some native speakers only use one variant in preference to another, or both interchangeably.

What to do. I asked a native speaker, and these are his recommendations:

និង – in the meanings “ and” and “ with”
នឹង – for the future marker and everything else.

Which dovetails neatly with sealang…except where “ with” is concerned.

3. ខេមរ​ភាសា (khemara phiəsaa) vs ភាសា​ខ្មែរ (phiəsaa khmae)
Both mean “ Khmer Language” , but the first is more formal and official, and the second one more colloquial. In articles like the one on Wikipedia ខេមរ​ភាសា would be the preferred form, _not_ ភាសា​ខ្មែរ .